Heb ik syndroom van Tietze of Xifodynie?

De laatste tijd komen binnen onze vereniging steeds meer signalen van mensen die genezen zijn van Tietze door een operatie of het zetten van injecties. Deze verhalen lezen wij ook op Facebook Vandaar dat ik samen met specialist / chirurg F. Garssen van Medisch centrum Jan van Goyen in Amsterdam een artikel heb gepubliceerd.

Het syndroom van Tietze en costochondritis is een aandoening van het ribkraakbeen. Het ribkraakbeen geeft een ontstekingsreactie af waardoor je pijn ervaart op de borst of tussen je schouderbladen, doortrekkend naar de hals. Deze pijn verergert wanneer je op een triggerpoint duwt.

De oorzaak is niet bekend en kan alleen gesteld worden door andere ziektebeelden, zoals longaandoeningen of  hartaandoeningen, uit te sluiten en is ook niet zichtbaar in het bloedbeeld, MRI of röntgenfoto.

Je kunt de symptomen van Tietze en costochondritis behandelen, maar er is tot op heden nog geen behandeling gevonden die Tietze of costochondrits kan genezen. Er zijn  wel behandelingen en trainingen die het voor je dragelijker kunnen maken.

Xifodynie is een aandoening waarbij je pijn ervaart in het onderste deel van het borstbeen, het zogeheten zwaardvormig aanhangsel (xiphoid).

Het botje is erg dun en klein en zit aan het uiteinde van het borstbeen, vlak boven het maagkuiltje. Bij Xifodynie is dit botje vaak gevoelig en kan extra pijn veroorzaken als je erop drukt, aanraakt of een bepaalde beweging maakt. Tevens kan het een uitstralende pijn veroorzaken.

Het eerste verschil is dus al kenbaar. Xifodynie heeft te maken met het zwaardvormig aanhangsel en Tietze en costochondritis met het ribkraakbeen.

De oorzaak van de klachten en het ziektebeeld is bij beide onbekend. De oorzaak kan bij beide alleen gesteld worden door andere ziektebeelden zoals, longaandoeningen of hartaandoeningen uit te sluiten en is ook niet zichtbaar in bloedbeeld, MRI of röntgenfoto. Bij Xifodynie worden vaak ook een gastroscopie, echo van de galblaas, ECG etc. gemaakt.

De symptomen die optreden bij het syndroom Van Tietze en costochondritis zijn:

  • Pijn, zwelling en roodheid.
  • Kortademigheid, hyperventilatie, pijn op borst of bij ademhaling, verstoord hartritme.
  • Maagpijn, maagzuur, misselijkheid, slokdarmspasme, slikproblemen en verminderde eetlust.
  • Nekpijn, rugpijn, heuppijn en schouderpijn.
  • Mentaal kan je hinder ondervinden van concentratieproblemen, onbegrip, frustratie en soberheid.

Bij Xifodynie zijn de symptomen die kunnen optreden:

  • Een pijnlijke, drukkende of stekende pijn onder het borstbeen onder het borstbeen. Deze pijn kan aanvoelen als een constante druk, maar ook als een scherpe steek, die vooral merkbaar is wanneer je je bovenlichaam beweegt. De pijn kan erger worden bij bukken, opstaan tijdens het slapen of het dragen van strakke kleding, bewegen of druk op de borstkas. Deze verhoogde gevoeligheid kan het uitvoeren van alledaagse taken behoorlijk belemmeren.
  • Soms straalt de pijn uit naar de buik, rug of armen.
  • Ademhalen of hoesten kan ook oncomfortabel aanvoelen. Vooral diep ademhalen kan de pijn doen toenemen, omdat de beweging van de borstkas extra spanning zet op het gebied rond het zwaardvormigaanhansel dit kan leiden tot kortademigheid.
  • Bij vrouwen zit de BH vaak vervelend. De druk van het BH-bandje op het pijnlijke gebied kan de klachten verergeren.
  • Pijnklachten bij lang in de auto zitten. Hetzelfde geldt voor de autogordel, die vaak precies op het gevoelige gebied rust. Langdurig autorijden of zitten in een ongemakkelijke positie kan de pijn versterken, wat voor mensen met Xifodynie betekent dat ze regelmatig moeten pauzeren of hun zithouding moeten aanpassen.

Ook hier zie je overeenkomsten, maar ook duidelijke verschillen in de pijnklachten die worden veroorzaakt door de plaats waar de druk gegeven wordt en de pijn die het geeft aan jou als patiënt.

Het grootste verschil zie je in de behandelmogelijkheden om de klachten te verlichten:

Bij het syndroom van Tietze en costochondritis bestaat de behandeling uit:

  • Fasciatherapie F.I.T. De technieken die worden gebruikt tijdens Fasciatherapie F.I.T. zijn niet of nauwelijks pijnlijk en bestaan veelal uit warmtetherapie, triggerpointbehandeling en rustige massage-achtige technieken.
  • Fysiotherapie.
  • Pijnpoli, pijnmedicatie en soms injecties.
  • TENS-apparaat. De afkorting TENS staat voor Transcutane Elektrische Nervus Stimulatie. TENS werkt op twee manieren tegen pijn: De TENS blokkeert het pijnsignaal dat naar de hersenen gaat. Hierdoor gaan er minder pijnprikkels naar de hersenen. Het lichaam wordt zelf aangezet tot het produceren van stoffen waarvan een pijnstillende werking uitgaat.
  • Infrarood Thermomat Jade. Deze therapeutische ver-infrarood thermomat is speciaal gemaakt om ontspannen op te liggen. Doordat gebruik gemaakt wordt van jade stenen zal de infrarood warmte tot wel 12 cm diep in het lichaam werken. Let op: er zijn wat contra indicaties bij gebruik van de mat. Deze staan ook vermeld bij het product.
  • Blijf bewegen bij het syndroom van Tietze en costochondritis. Probeer elke dag een half uur te bewegen, dit kan ook buiten een rondje wandelen of fietsen zijn.
  • Sporten zoals zwemmen. Zwemmen en bewegen in warm water worden vaak als heel prettig ervaren, aan de ene kant door de warmte en aan de andere kant doordat erin het water minder druk op de gewrichten komt.
  • Yoga is er in verschillende vormen (verschillend in intensiteit). In de basis word je er soepeler en meer ontspannen van. Het bevordert een gezond functionerende borstkas omdat deze beweeglijker wordt. Er is aandacht voor een goede, rustige ademhaling vanuit de buik. Deze manier van ademen kan bij Tietze bijdragen aan klachtenvermindering en het meer ervaren van rust.

Behandeling van Xifodynie:

Bij Medisch Centrum Jan van Goyen word je behandeld door chirurg Frank Garssen, de specialist met de meeste ervaring in Nederland met behandeling van dit ziektebeeld. Ook doet hij onderzoek naar deze weinig bekende, maar pijnlijke aandoening. De behandeling bestaat uit twee stappen:

  • Injectie van (tijdelijk) verdovingsmiddel Lidocaïne 1% of 2% rondom het xifoïd:

Een injectie van Lidocaïne zorgt vaak voor tijdelijke verlichting en kan dienen om achter de diagnose te komen. Bij verlichting van de pijn kan gekozen worden om de injectie te herhalen, maar het neemt niet de oorzaak weg.

  • Operatie. Als de diagnose duidelijk is na één of meer injecties kan een operatie nodig zijn.

Tijdens de operatie van 20-30 minuten wordt het zwaardvormig aanhangsel    

verwijderd om de pijn definitief te verlichten. Dit is een relatief kleine ingreep die vaak goede resultaten oplevert bij mensen met Xifodynie (63 % pijnvrij, 30% verminderde klachten en 7% geen verandering). Na de operatie mag je meestal dezelfde dag weer naar huis. Je krijgt instructies mee over hoe je de wond moet verzorgen en wat je wel en niet mag doen tijdens het herstel. Normaal gesproken heb je de eerste week na de operatie last van pijnklachten en ongemak. Het is belangrijk om de eerste week rustig aan te doen en zware lichamelijke activiteiten te vermijden. De arts bespreekt met jou wanneer je weer volledig aan het werk kunt of andere activiteiten kunt oppakken.

Heb je naar aanleiding van dit artikel nog vragen dat kun je terecht bij:

www.Tietze.nl of Vraaghulp@tietze.nl en bij www.medischcentrumjanvangoyen.nl

Voor een diagnose, medische vragen of voor een verwijzing dien je contact op te nemen met de huisarts.

Ik wil specialist / chirurg Frank Garssen danken voor de fijne samenwerking

Geschreven door: Erica Mulders.